Kısa cevap
Uyku apnesi; düzensiz ve yüksek sesli horlama, uykuda nefes durması, boğulur gibi uyanma, gece sık idrara çıkma, sabah baş ağrısı ve gündüz aşırı uykululuk gibi belirtilerle anlaşılır. Kesin tanı, gece boyunca beyin dalgaları, solunum ve oksijen düzeyinin kaydedildiği polisomnografi (uyku testi) ile konur.
Gece görülen belirtiler
- Yüksek sesli, düzensiz horlama
- Yanınızdaki kişinin fark ettiği nefes durmaları
- Boğulur gibi, nefes nefese uyanma
- Sık uyanma ve bölünmüş uyku
- Gece birkaç kez idrara kalkma
- Terleme, huzursuz uyku
- Ağız kuruluğu ve gece reflüsü
Gündüz görülen belirtiler
- Uzun süre yatakta kalmasına rağmen dinlenmemiş uyanma
- Toplantıda, televizyon karşısında, hatta araç kullanırken uyuklama
- Sabah baş ağrısı
- Dikkat dağınıklığı ve unutkanlık
- Sinirlilik ve depresif ruh hâli
- Cinsel istekte azalma
Kadınlarda uyku apnesi daha sinsi seyredebilir; uykusuzluk, yorgunluk ve sabah baş ağrısı ön planda olabilir. Menopozdan sonra sıklığı belirgin şekilde artar.
Kimler risk altında?
- Kilo fazlası olanlar ve boyun çevresi geniş olanlar (erkekte 43 cm, kadında 40 cm üzeri)
- İlaçlara rağmen kontrol edilemeyen tansiyonu olanlar
- Atriyal fibrilasyon, kalp yetmezliği veya inme geçirmiş olanlar
- Tip 2 diyabet hastaları
- Menopoz sonrası kadınlar
- Alkol ve sakinleştirici ilaç kullananlar
- Ailesinde uyku apnesi olanlar
Uyku apnesi testi nasıl yapılır?
Değerlendirme ayrıntılı bir uyku öyküsü, Epworth uykululuk ölçeği gibi anketler ve muayene ile başlar. Kesin tanı polisomnografi ile konur: Bir gece uyku laboratuvarında yatılır; beyin dalgaları, göz hareketleri, kas aktivitesi, burun-ağız hava akımı, göğüs ve karın solunum hareketleri, kandaki oksijen, kalp ritmi, horlama ve vücut pozisyonu kaydedilir. Saatte kaç kez nefesin durduğu veya azaldığı (apne-hipopne indeksi) hesaplanarak uyku apnesinin varlığı ve ağırlığı belirlenir: saatte 5–15 hafif, 15–30 orta, 30 ve üzeri ağır uyku apnesidir.
Uyku apnesi tedavi edilmezse ne olur?
Tedavi edilmeyen uyku apnesi zamanla kalp-damar sistemi üzerinde ciddi yük oluşturur ve yaşam kalitesini düşürür. İyi haber şu ki uygun tedaviyle, özellikle CPAP cihazının düzenli kullanımıyla horlama ve nefes durmaları büyük ölçüde ortadan kalkar, gündüz uykululuğu ve dikkat belirgin şekilde düzelir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz. Tedavi sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterebilir.