Kısa cevap
Huzursuz bacak sendromu; dinlenirken, özellikle akşam ve gece bacaklarda karıncalanma, çekilme, sızı gibi hislerle birlikte bacakları hareket ettirme isteğidir. Yürümek veya bacakları oynatmak geçici rahatlama sağlar. Demir eksikliği en önemli tetikleyicilerdendir; ferritin düzeyi mutlaka kontrol edilmelidir. Demir tamamlanması ve ilaçlarla belirtiler büyük ölçüde azalır.
Belirtiler
- Bacaklarda karıncalanma, çekilme, akım, “kemik içinde kaşıntı” gibi hisler
- Oturur veya yatarken başlayan belirtiler
- Yürüme ve bacakları oynatmakla geçici rahatlama
- Akşam ve gece belirgin artış, sabah azalma
- Uykuya dalmada güçlük ve sık uyanma
- Uykuda bacaklarda tekrarlayan seğirmeler (eşin fark etmesi)
Nedenler ve tetikleyiciler
Beyindeki dopamin sisteminde değişiklikler ve beyindeki demir eksikliği temel rol oynar. Ailesel geçiş sıktır. Demir eksikliği, gebelik (özellikle son üç ay), böbrek yetmezliği ve diyaliz, periferik nöropati ve bazı ilaçlar (bazı antidepresanlar, alerji ilaçları, bulantı ilaçları) huzursuz bacak sendromunu tetikleyebilir veya artırabilir.
Tanı nasıl konur?
Tanı, belirtilerin tarifine dayanır. Kas krampları, varisler, eklem ağrıları ve nöropati gibi benzer durumlar muayeneyle ayırt edilir. Kan tahlillerinde ferritin, demir, transferrin satürasyonu, kan sayımı, böbrek fonksiyonları, B12, tiroid ve şeker bakılır. Rutin tahlillerde “normal” kabul edilen bazı ferritin değerleri huzursuz bacak sendromu olanlar için düşük olabilir. Gerekirse polisomnografi ile bacak hareketlerinin uykuya etkisi ölçülür.
Tedavi
- Ferritin düşükse ağızdan veya damardan demir tamamlanması
- Akşam kafein, alkol ve sigaradan kaçınma
- Düzenli, orta düzeyde egzersiz ve yatmadan önce bacak germe
- Belirtileri artırabilecek ilaçların gözden geçirilmesi
- Sık ve yaşam kalitesini bozan belirtilerde sinir aşırı uyarılmasını azaltan ilaçlar
Dopamin sistemine etki eden ilaçlar uzun süreli kullanımda belirtilerin daha erken başlaması ve artması (augmentasyon) yapabildiği için düşük dozda ve dikkatle kullanılır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz. Tedavi sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterebilir.