Kısa cevap
BPPV (benign paroksismal pozisyonel vertigo), iç kulaktaki küçük kristallerin yerinden oynayıp denge kanallarına kaçmasıyla oluşur. Yatakta dönerken, yataktan kalkarken, yukarı bakarken veya eğilirken saniyeler süren şiddetli dönme hissi tipiktir. Tanı pozisyon testiyle konur; Epley gibi kristali yerine döndüren manevralarla çoğu hasta bir veya birkaç seansta iyileşir.
Belirtiler
- Baş pozisyonu değişince başlayan şiddetli dönme hissi
- Yatakta bir tarafa dönünce, yataktan kalkarken veya yatarken
- Yukarı rafa bakarken, eğilip ayakkabı bağlarken
- Saniyeler (genellikle bir dakikadan kısa) süren ataklar
- Bulantı, bazen kusma
- Ataklar arasında hafif dengesizlik hissi
Neden olur?
İç kulakta denge organının bir bölümünde bulunan küçük kalsiyum kristalleri (otokonyalar) yerinden ayrılıp yarım daire kanallarına kaçar. Baş hareket ettiğinde bu kristaller kanal içinde yer değiştirir ve beyne yanlış “dönüyorsun” sinyali gönderilir. Yaş, kafa travması, uzun süre yatma, iç kulak iltihabı, migren ve D vitamini eksikliği risk faktörleridir.
Nasıl tedavi edilir?
Tanı Dix-Hallpike ve yuvarlanma testleriyle konur; hangi kanalın etkilendiği belirlenir. Tedavide Epley gibi repozisyon manevraları muayene sırasında uygulanır: baş belirli pozisyonlara sırayla getirilerek kristaller yerine döndürülür. Birçok hasta hemen veya birkaç gün içinde belirgin şekilde rahatlar. Tekrarlayan durumlarda evde yapılabilecek egzersizler öğretilir.
Baş dönmesi ilaçları BPPV’de kalıcı çözüm değildir ve uzun süre kullanılmamalıdır.
Tekrarlar mı?
BPPV bazı kişilerde tekrarlayabilir, ancak her seferinde aynı şekilde tedavi edilebilir. D vitamini eksikliği varsa düzeltilmesi tekrarları azaltabilir. Sık tekrarlayan veya atipik seyreden durumlarda başka nedenler araştırılır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz. Tedavi sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterebilir.