Kısa cevap
Baş dönmesinin en sık nedenleri iç kulak kaynaklıdır: baş hareketiyle gelen kısa dönmeler (BPPV, kulak kristali), migrene bağlı vestibüler migren, viral vestibüler nörit ve Meniere hastalığı. Ayağa kalkınca tansiyon düşmesi, ilaç yan etkileri, kansızlık ve kaygı da sık nedenlerdir. Çift görme, konuşma bozukluğu veya güçsüzlükle birlikte olan baş dönmesi inme olabilir.
Baş dönmesinin türleri
- Vertigo (dönme hissi): kendinizin veya çevrenin döndüğü hissi; genellikle iç kulak veya beyinsapı kaynaklı
- Sersemlik / bayılacak gibi olma: tansiyon düşmesi, kalp ritim sorunları, kansızlık, şeker düşmesi
- Dengesizlik: yürürken yalpalama; nöropati, beyincik sorunları, Parkinson, ilaçlar
- Belirsiz başta hafiflik: kaygı, uzun süreli baş dönmesi sonrası gelişen PPPD
En sık nedenler
- BPPV (kulak kristali): yatakta dönünce, yukarı bakınca saniyeler süren dönme
- Vestibüler migren: migreni olanlarda dakikalar-günler süren baş dönmesi atakları
- Vestibüler nörit: günlerce süren şiddetli, sürekli dönme ve kusma
- Meniere hastalığı: işitme kaybı, çınlama ve kulakta dolgunlukla gelen ataklar
- Ortostatik hipotansiyon: ayağa kalkınca tansiyon düşmesi
- İlaçlar: tansiyon ilaçları, uyku ilaçları, sakinleştiriciler
- Kaygı ve PPPD
Ne zaman acil?
Baş dönmesiyle birlikte çift görme, konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük-uyuşma, yürüyememe, ani ve şiddetli baş ağrısı veya bilinç kaybı varsa beklemeden 112’yi arayın.
Tanı ve tedavi
Ataklarının ne kadar sürdüğü, neyle tetiklendiği ve eşlik eden belirtiler tanının anahtarıdır. Muayenede göz hareketleri, pozisyon testleri, denge ve yürüme, yatarak ve ayakta tansiyon değerlendirilir. BPPV muayene sırasında yapılan pozisyon manevralarıyla çoğu zaman hemen düzelir; vestibüler migren, nörit ve PPPD’nin de etkili tedavileri vardır. Merkezi bir neden düşünülürse beyin MR’ı istenir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz. Tedavi sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterebilir.