Kısa cevap
Elde uyuşmanın en sık nedeni bilekte median sinirin sıkıştığı karpal tünel sendromudur; özellikle başparmak, işaret ve orta parmakta, geceleri belirgindir. Serçe ve yüzük parmağında uyuşma dirsekte ulnar sinir sıkışmasını, kola yayılan uyuşma boyun fıtığını düşündürür. Her iki el ve ayakta uyuşma nöropatiyi, ani başlayan tek taraflı uyuşma ise inmeyi akla getirir.
Uyuşmanın yeri nedeni gösterir
- Başparmak, işaret ve orta parmak: karpal tünel sendromu (bilekte median sinir sıkışması)
- Serçe ve yüzük parmağı: kübital tünel sendromu (dirsekte ulnar sinir sıkışması)
- Kol boyunca yayılan uyuşma ve ağrı: boyun fıtığı veya kireçlenmeye bağlı sinir kökü sıkışması
- Her iki el ve ayakta eldiven-çorap tarzı uyuşma: polinöropati (şeker, B12 eksikliği vb.)
- Bir tarafta ani başlayan uyuşma, güçsüzlük veya konuşma bozukluğu: inme — acil durum
Gece el uyuşması
Gece uykudan uyandıran, eli sallayınca geçen uyuşma karpal tünel sendromunun tipik belirtisidir. Uykuda bileğin bükülü kalması tüneldeki basıncı artırır. Gebelik, şeker hastalığı, tiroid sorunları ve el-bilek zorlanması riski artırır.
Nasıl araştırılır?
Nörolojik muayene uyuşmanın dağılımını, kas gücünü ve refleksleri değerlendirir. Tanıda en önemli test EMG ve sinir iletim çalışmasıdır: sıkışmanın yerini ve derecesini gösterir, boyun fıtığı ile karpal tüneli ve nöropatiyi birbirinden ayırır. Kan tahlillerinde şeker, B12 ve tiroid bakılır; boyun kaynaklı düşünülürse boyun MR’ı istenir.
Yüzde, kolda ve bacakta tek tarafta ani başlayan uyuşma, güçsüzlük, konuşma veya görme bozukluğu inme belirtisi olabilir. Beklemeden 112’yi arayın.
Tedavi
Tedavi nedene göre planlanır: karpal tünelde gece ateli, bilek zorlanmasından kaçınma, enjeksiyon ve gerekirse cerrahi; boyun fıtığında fizik tedavi, ilaç ve seçilmiş hastalarda cerrahi; nöropatide altta yatan nedenin tedavisi. Erken tanı kalıcı sinir hasarını önler.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz. Tedavi sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterebilir.