Kısa cevap
Ayaklarda yanma, uyuşma ve karıncalanmanın en sık nedeni şeker hastalığına bağlı nöropatidir; gizli şeker (prediyabet) de neden olabilir. B12 eksikliği, alkol, tiroid ve böbrek hastalıkları, bazı ilaçlar ve kemoterapi diğer nedenlerdir. Tanı muayene, EMG ve kan tahlilleriyle konur; tedavi nedene ve sinir ağrısına yöneliktir.
Belirtiler
- Ayak tabanında yanma, özellikle geceleri
- Çorap giymiş gibi his kaybı
- Karıncalanma, iğne batması, elektrik çarpması hissi
- Çarşafın değmesine bile hassasiyet
- Karanlıkta dengesizlik
- Fark edilmeyen ayak yaraları
- İleri dönemde ellerde de benzer şikâyetler
Nedenler
- Şeker hastalığı ve gizli şeker
- B12 vitamini eksikliği
- Alkol
- Tiroid ve böbrek hastalıkları
- Kemoterapi ve bazı ilaçlar
- Bağışıklık sistemi hastalıkları
- Kalıtsal nöropatiler
- İnce lif nöropatisi: EMG’nin normal çıkabildiği, yanma ağırlıklı tablo
Nasıl araştırılır?
Nörolojik muayene ile his, refleks ve kas gücü değerlendirilir. EMG nöropatiyi doğrular, türünü ve ağırlığını gösterir. Kan tahlillerinde açlık şekeri, HbA1c, B12, folat, tiroid, böbrek-karaciğer fonksiyonları ve gerekirse protein elektroforezi bakılır. Gizli şeker şüphesinde şeker yükleme testi yapılabilir.
Tedavi ve ayak bakımı
Altta yatan nedenin tedavisi (şeker kontrolü, B12 tamamlanması, alkolün bırakılması) ilerlemeyi durdurabilir. Sinir ağrısı sıradan ağrı kesicilere iyi yanıt vermez; siniri sakinleştiren ilaçlar düşük dozla başlanarak kullanılır. Her gün ayakları kontrol etmek, çıplak ayakla yürümemek, uygun ayakkabı giymek ve banyo suyunun sıcaklığını dirsekle kontrol etmek yaraları önlemede çok önemlidir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz. Tedavi sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterebilir.