Kısa cevap
Evet. B12 vitamini eksikliği unutkanlık, dikkat dağınıklığı, yorgunluk, depresif ruh hâli, el ve ayaklarda uyuşma-karıncalanma ve denge bozukluğu yapabilir. Özellikle yaşlılarda, metformin veya mide koruyucu kullananlarda ve vegan beslenenlerde sıktır. Kan tahliliyle anlaşılır; ağızdan veya iğneyle tamamlanarak tedavi edilir.
B12 eksikliği kimlerde görülür?
- 65 yaş üstü kişiler (mide asidinin azalmasıyla emilim düşer)
- Uzun süre metformin (şeker ilacı) kullananlar
- Uzun süre mide koruyucu (asit baskılayıcı) ilaç kullananlar
- Vegan ve katı vejetaryen beslenenler
- Mide ameliyatı geçirmiş olanlar
- Bağırsak emilim bozukluğu olanlar (çölyak, Crohn)
- Pernisiyöz anemi gibi otoimmün hastalığı olanlar
Nörolojik belirtiler
- Unutkanlık ve dikkat sorunları
- El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, yanma
- Denge bozukluğu, özellikle karanlıkta
- Bacaklarda güçsüzlük
- Depresyon, sinirlilik
- Görme bulanıklığı (nadir)
B12 eksikliği kansızlık olmadan da sinir sistemini etkileyebilir; bu yüzden kan sayımının normal olması eksikliği dışlamaz.
Nasıl anlaşılır?
Kan tahlilinde B12 düzeyine bakılır. Sınırda değerlerde homosistein veya metilmalonik asit gibi ek testler eksikliğin gerçek olup olmadığını gösterir. Uyuşma ve karıncalanma varsa EMG ile sinir hasarı değerlendirilir.
Tedavi
Eksiklik ağızdan yüksek doz B12 veya iğne ile tamamlanır; emilim sorunu varsa iğne tercih edilir. Tedaviye erken başlandığında hafıza ve sinir belirtileri belirgin şekilde düzelebilir; uzun süre fark edilmeyen eksiklikte ise düzelme kısmi olabilir. Bu nedenle risk grubundaki kişilerde düzenli B12 kontrolü önerilir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz. Tedavi sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterebilir.