Kısa cevap
Epilepsi nöbeti; bilinç kaybıyla birlikte kasılma ve dil ısırma, birkaç saniyelik dalıp gitme, sabahları kollarda ani sıçramalar veya mide yükselmesi, déjà vu, tuhaf koku gibi hislerle başlayıp otomatik hareketlerle süren ataklar şeklinde olabilir. Nöbetler genellikle ani başlar, kısa sürer ve sonrasında yorgunluk, sersemlik görülür. Tanıda öykü, EEG ve MR birlikte değerlendirilir.
Nöbet türleri
- Jeneralize tonik-klonik nöbet: bilinç kaybı, vücutta kasılma ve sarsılmalar, dil ısırma, idrar kaçırma; sonrasında uzun süren sersemlik
- Absans (dalma) nöbeti: birkaç saniyelik boş bakma, çoğunlukla çocuk ve gençlerde, günde çok sayıda olabilir
- Miyoklonik nöbet: özellikle sabahları kollarda ani sıçramalar, elden eşya düşürme
- Fokal farkındalığın korunduğu nöbet: mide yükselmesi, déjà vu, korku, tuhaf koku-tat, bir elde seğirme
- Fokal farkındalığın bozulduğu nöbet: dalma, ağız şapırdatma, ellerle eşyaları karıştırma; sonradan hatırlamama
- Atonik nöbet: ani tonus kaybıyla düşme
Nöbet sırasında ne yapılmalı?
- Sakin olun ve süreyi tutun
- Başı koruyun, çevredeki tehlikeli eşyaları uzaklaştırın
- Ağza bir şey sokmayın, kişiyi tutmaya çalışmayın
- Kasılmalar bitince yan yatırın
- Tamamen kendine gelene kadar yanında kalın
- Mümkünse nöbetin videosunu çekin — tanı için çok değerlidir
Nöbet 5 dakikadan uzun sürerse, nöbetler arka arkaya gelirse, kişi yaralandıysa, gebeyse veya ilk nöbetiyse 112’yi arayın.
Tanı nasıl konur?
Tanının temeli, nöbeti hem yaşayan hem de görenin ayrıntılı anlatımıdır. EEG epileptik deşarjları gösterebilir; uykusuz veya uzun süreli EEG tanı şansını artırır. Epilepsi protokollü beyin MR’ı yapısal nedenleri araştırır. Ataklarının niteliği belirsizse video-EEG ile atak sırasında beyin aktivitesi kaydedilir.
Epilepsi tedavi edilebilir mi?
Uygun ilaç tedavisiyle epilepsi hastalarının yaklaşık üçte ikisinde nöbetler tamamen kontrol altına alınır. İlaçlara yanıt vermeyen hastalarda epilepsi cerrahisi, sinir uyarımı ve diyet tedavileri gibi seçenekler değerlendirilir. Düzenli ilaç kullanımı, yeterli uyku ve tetikleyicilerden kaçınma tedavinin önemli parçalarıdır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz. Tedavi sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterebilir.